Goiter: Sanhi, Sintomas, Gamot, At Pag-Iwas Sa Kondisyong Ito

Marami ang nagtatanong kung ano ang goiter, lalo’t ang bawat tao ay nagtataglay ng thyroid. Kung saan ang gland nito ay hugis butterfly na matatagpuan sa ibabang bahagi ng ating leeg o sa ilalim ng Adam’s apple. Sa oras na ang ating thyroid gland ay lumaki at namaga, maaari itong mauwi sa goiter. Dagdag pa rito, ayon sa Philippine Thyroid Association, marami ang mga Pilipino na nagkakaroon ng goiter kumpara sa mga indibidwal na nagkaka-diabetes.

Maaaring magka-goiter ang isang tao kapag hindi sapat ang iodine na nakukuha ng ating katawan mula sa mga pagkain na kinokonsumo. Madalas din ang mga kababaihan at mga buntis at mga batang nasa 6-12 taong gulang ang nagkakaroon ng goiter. 

Basahin ang artikulong ito para magkaroon ng awareness tungkol sa kung ano ang goiter at paano ba ito ginagamot.

Ano Ang Goiter?

Ano ang goiter? Ang goiter ay tinatawag ding bosyo kung saan maaari kang magkaroon nito sa pamamagitan ng paglaki ng iyong thyroid gland. Isa ang thyroid sa mahalagang bahagi ng ating katawan na may kinalaman sa’ting metabolism na lumilikha ng enerhiya mula sa mga pagkain na ating kinokonsumo.

Sa madaling sabi, kapag ang isang tao ay nagkaroon ng problema sa kanyang thyroid pwedeng maapektuhan ang kanyang digestion, puso, paghinga, at emosyon. Ngunit kung ito ay maagapan maaaring magamot ang bosyo sa pamamagitan ng pag-take ng medikasyon. Subalit kung ito ay malubha na pwedeng tanggalin ang bukol sa isang operasyon.

Ano Ang Goiter? Mga Uri Ng Bosyo

Narito ang list ng mga ilang uri ng bosyo na madalas makita ng doktor sa pasyente:

• Simple goiter — Maaaring magkaroon ang isang tao nito kapag ang kanyang thyroid gland ay hindi nakakalikha ng sapat na hormones na nagiging sanhi ng paglaki ng thyroid gland.
• Endemic goiters — Ito rin ay kilala sa tawag na colloid goiters na sanhi ng kakulangan ng iodine sa diyeta ng isang tao. Kinakailangan ng ating thyroid ang iodine para makapaglabas ng sapat na hormones.
• Multinodular goiters — Pwede kang magkaroon nito kapag may mga tumutubong maliliit na nodules o bukol sa’yong thyroid. Ang mga nodule ay pwedeng lumaki at lumikha rin ng thyroid hormones na nagreresulta sa hyperthyroidism, na maaaring magdulot ng sobrang paglikha ng hormones ng thyroid gland.
• Sporadic or nontoxic goiters — karaniwan na walang sanhi ang uri ng bosyo na ito, pero may mga gamot at medical condition na maaaring maka-trigger sa pagkakaroon nito.

Mga Sanhi Sa Pagkakaroon Ng Bosyo

Para maiwasan natin ang pagkakaroon ng kondisyong ito, maganda na alamin natin ang mga dahilan kung bakit nagkakaroon ang isang tao ng goiter. Narito ang mga sumusunod:

• Pagsasailalim sa isang radiation therapy
• Paninigarilyo
• Pagbabagong hormonal
• Pagkakaroon ng kakulangan sa iodine
• Pagkakaroon ng iba pang mga sakit sa thyroid gland
• Genetic defects
• Pagbubuntis
• Thyroid cancer
• Thyroiditis
• Graves’ Disease
• Hashimoto’s Disease

Ano Ang Goiter Symptoms?

Narito ang pinakakilalang sintomas ng goiter na dapat mong malaman:

• Pagkakaroon ng bukol sa leeg
• Naninikip ang iyong lalamunan
• Kahirapan sa paglunok
• Pagkakaroon ng ubo
• Pagkapaos
• Nahihirapan sa paghinga
• Pagkahilo sa tuwing itinataas ang mga kamay
• Pamamaga ng ugat sa iyong leeg
• Panunuyo ng iyong balat
• Constipation
• Irregular period
• Matinding pagkapagod
• Panginginig
• Mabilis na tibok ng puso
• Pagtatae

Huwag mo lamang kakalimutan na hindi dahil may bukol sa iyong leeg ay may bosyo ka na. Kaya pinakamainam pa rin ang pagpapakonsulta sa doktor para sa wastong medikal na payo, diagnosis, at paggamot.

Sinu-Sino Ang Nasa Risk Na Magkaroon Ng Bosyo?

Narito ang list ng mga taong nasa mataas na panganib na magkaroon ng kondisyon na ito:

• Ang mga babae
• Mga taong nasa edad na 40 pataas
• Mga buntis
• Indibidwal na nakakaranas ng menopause
• Mga taong sumasailalim sa radiation therapy sa parte ng dibdib at leeg
• Pagkakaroon ng kondisyon na nagbabawas ang katawan ng iodine
• Walang sapat na iodine na nakokonsumo mula sa kanilang diyeta
• May family history ng pagkakaroon ng thyroid cancer, nodules, at mga sakit sa thyroid

Paano Dina-Diagnose Ang Kondisyon Na Ito?

Narito ang mga bagay na pwedeng isagawa sa’yong doktor para makumpirma kung ikaw ay may bosyo:

• Physical exams
• Hormone test
• Antibody test
• Ultrasonography
• Thyroid scan

Anu-Ano Ang Posibleng Paggamot?

Ang paggamot sa kondisyon na ito ay depende sa laki at sintomas na iyong nararanasan. Kapag mild lamang ang mga sintomas na nararamdaman, pwedeng magreseta ang doktor sa’yo ng mga medication upang maagapan ang sakit. Maaari rin na magrekomenda ang doktor ng ilang healthy lifestyle at home remedies para sa pagharap sa sakit na ito. Ipinapayo ang pagpapakonsulta sa doktor upang makakuha ng medikal na treatment na angkop sa’yong kasalukuyang sitwasyon.

Narito pa ang ilang mga treatment na pwedeng isagawa sa’yo ng doktor depende sa’yong pangangailangan:

• Radioactive iodine
• Thyroidectomy

Anu-Ano Ang Mga Posibleng Komplikasyon?

Hindi naman life-threatening ang pagkakaroon ng kondisyon na ito. Subalit sa mga malubhang kaso kapag hindi ito nagamot nang maayos pwedeng masira ang vocal chords at windpipe ng isang indibidwal. Maaari rin itong maging dahilan ng pagkakaroon ng isang tao ng mga sumusunod:

• Problema sa pagtulog
• Pagiging iritable
• Heart disease
• Mental health issues
• Nerve damage
• Hindi inaasahang pagkawala ng timbang
• Infertility para sa mga babae
• Pagkakaroon ng miscarriage, preterm delivery, stillbirth, at congenital defects lalo na kung kulang sa iodine ang isang babae

Paano Ito Maiiwasan?

Sa katunayan madali naman na maiwasan ang sakit na ito lalo na kung magkakaroon ka ng healthy lifestyle at diet na may iodine. 

Bilang karagdagan, narito pa ang ilang mga paraan upang maiwasan ang goiter:

• Wasto at angkop na pagkonsumo ng iodized salt
• Pagkain ng seafood at halamang dagat
• Pag-inom ng gatas at dairy milk
• Pagkain ng itlog

Tandaan lamang na hindi dapat sosobra ang pagkain ng mga produkto na mayaman sa iodine. Kinakailangan na sapat lamang ang pagkonsumo nito dahil kapag sumobra ang pagkuha mo nito ay baka maging dahilan pa ito ng bosyo.

Matuto pa tungkol sa Masustansyang Pagkain dito.