Ano ang Almoranas, Paano Nagkakaroon Nito, at Paano ito Ginagamot?

Ano ang Almoranas?

Alam mo ba na halos 50% ng mga adult ay nagkakaroon ng almoranas bago umabot ng edad 50? Ang almoranas o hemorrhoids sa ingles ay talagang napaka-karaniwan lang. Pero ano nga ba talaga ‘to?

Sa simpleng terms, ang almoranas ay namamagang ugat sa loob o labas ng puwitan mo. Parang varicose veins din siya, pero sa puwet! Pwedeng lumitaw ang mga ito sa loob ng anus (internal hemorrhoids) o sa labas (external hemorrhoids), at minsan napupunta sa labas yung internal hemorrhoids kapag sobrang lala na — tinatawag itong “prolapsed hemorrhoids.”

Madalas akala ng mga tao na sakit lang talaga ng matatanda ‘to, pero kahit mga bata at kabataan ay pwedeng magkaroon nito. Sa katunayan, kahit mga sanggol ay nakakakuha rin ng almoranas, lalo na kung naghihirap sila sa pagdumi.

Bakit important i-address kaagad ‘to? Kasi bukod sa nakakabother na pananakit at pangangati, pwede ring mag-cause ng matinding pagdurugo ang almoranas. Imagine mo, umuupo ka sa toilet tapos biglang may makikita kang dugo sa dumi mo o sa toilet paper — talagang nakakakaba ‘di ba? Pero ‘wag mag-alala, karamihan ng mga kaso ng almoranas ay pwedeng gamutin ng home remedies at simple lifestyle changes.

Curious ka ba kung paano ma-differentiate ang almoranas sa ibang sakit? Yung sakit ng almoranas kasi ay parang pressure o bukol sa puwit area, tapos minsan may kasamang pangangati o pagdurugo tuwing dumudumi. Iba ‘to sa anal fissures (may pagdurugo at intense pain) o sa colorectal cancer (may pagbabago sa dumi at persistent na pagdurugo).

Mga Sanhi ng Almoranas

Bakit ba tayo nagkakaroon ng almoranas? Sa totoo lang, madalas kasalanan din natin ‘to! Ang pangunahing sanhi ay ang pagkakaroon ng sobrang pressure sa lower rectum. Eto yung mga pinaka-common na dahilan:

• Mahirap na pagdumi o constipation – Kapag pilit mong itinutulak papalabas ang dumi, nagkakaroon ng sobrang pressure sa mga ugat sa puwit. Kaya nga madalas may kasabihan ang mga doktor: “don’t strain when you’re on the throne!”

• Pagbubuntis – Mga 35% ng mga buntis ay nagkakaroon ng almoranas. Bakit? Sa tumaas na pressure sa tiyan habang lumalaki ang baby, pati yung mga ugat sa puwit ay nadadamay. Tapos kung may constipation pa during pregnancy, lalo pang tumataas ang chance na magka-almoranas.

• Sobrang bigat – Kung overweight or obese ka, mas malaki ang pressure sa buong katawan mo, kasama na ang mga ugat sa puwitan.

• Matagal na pag-upo – Yung mga trabaho na halos buong araw nakaupo, o yung mga mahilig magtagal sa toilet habang nag-cecellphone (aminado ka ba?), mas prone sa almoranas.

• Matinding pag-aangat – Lalo na kung mali ang technique ng pag-aangat, pwedeng mag-cause ng pressure sa puwitan area.

• Genetics – Sorry pero kung sa pamilya niyo ay uso ang almoranas, mas malaki ang chance na magkaroon ka rin nito.

• Pagtanda – Habang tumatanda tayo, humihina yung mga tissues na sumusuporta sa ugat sa puwit, kaya mas prone sa pamamaga.

Mga Sintomas ng Almoranas

Paano mo malalaman kung almoranas nga ang meron ka? Narito ang mga karaniwang sintomas ng almoranas (pangangati, bukol, sakit):

Mga External na Sintomas

• May makikitang bukol – Makikita mo ‘tong matigas na bukol sa palibot ng puwit, na minsan masakit kapag hinawakan.

• Pangangati – Feeling mo ba parang laging may gumagapang o kumikiti sa puwit mo? Classic symptom yan ng almoranas.

• Sakit o discomfort – Lalo na kapag umuupo ka o dumudumi. Minsan feeling mo parang may nakaharang.

Mga Internal na Sintomas

• Pagdurugo – Nakakita ka na ba ng bright red na dugo sa toilet bowl o sa tissue pagkatapos dumumi? Ito ang most common sign ng internal hemorrhoids.

• Mucus discharge – Feeling na parang may lumalabas na malagkit na substance sa puwit.

• Prolapse – Ito yung feeling na may lumalabas na tissue sa puwitan mo tuwing dumudumi ka, tapos minsan kailangan mo pang itulak pabalik gamit ang daliri mo (medyo kadiri, pero totoo!).

Tandaan, hindi lahat ng almoranas ay nagdudulot ng symptoms. Maraming tao ang may almoranas pero hindi nila alam kasi hindi naman sumasakit. Pero kung may nakikita kang dugo sa dumi o toilet paper, better magpatingin ka na kaagad sa doktor para ma-check kung almoranas lang talaga ‘yan o baka may ibang mas serious na kondisyon. 

Paano Maiwasan ang Almoranas

Mas maganda pa rin ang iwasan kaysa gamutin, ‘di ba? Narito ang mga simpleng paraan para maiwasan ang almoranas:

Tamang Diyeta

Alam mo ba na kakulangan sa fiber ang isa sa mga pangunahing dahilan ng constipation na nagdudulot ng almoranas? Para maiwasan ito, magpakasawa sa mga pagkaing mataas sa fiber gaya ng:

• Mga gulay tulad ng broccoli, kangkong, at malunggay
• Mga prutas katulad ng papaya, saging, at mansanas (kasama ang balat!)
• Mga whole grains gaya ng brown rice at oatmeal
• Beans at legumes na uso din sa mga Pinoy ulam

Try to aim for at least 25-30 grams of fiber daily. [17] Malaking tulong din kung iinom ka ng maraming tubig — at least 8-10 baso kada araw para mapalambot ang dumi mo at mas madaling ilabas.

Pro tip: ‘Wag biglain ang pagdagdag ng fiber sa diet mo kasi pwedeng magcause ng gas at bloating. Unti-untiin mo para masanay ang tiyan mo.

Regular na Ehersisyo

‘Wag kang mag-alala, hindi mo kailangang mag-gym araw-araw para lang maiwasan ang almoranas. Kahit 30 minutes na brisk walking daily ay malaking tulong na!

Ang regular na pag-eehersisyo ay:

• Nagpapabuti ng circulation ng dugo
• Nakakatulong para gumana nang maayos ang digestive system
• Nakakapagpaalis ng constipation
• Nakakabawas ng pressure sa lower rectum

Simple lang — kung ikaw ay laging nakaupo sa work, maghanap ka ng time every hour para tumayo at maglakad-lakad kahit saglit lang. O kaya naman, subukan mong bumaba nang mas maaga sa jeep o bus at maglakad papuntang bahay. Basta keep moving! 

Paggamot ng Almoranas

Nagkakaroon ka na ba ng almoranas? Huwag mag-alala! Karamihan ng mga kaso ay gumagaling on their own o sa pamamagitan ng simple home remedies.

Home Remedies

1. Sitz bath – Ibabad mo ang puwitan mo sa maligamgam na tubig sa bathtub o basin for 15-20 minutes, 2-3 times a day. Promise, sobrang nakaka-relieve ng discomfort!

1. Malamig na compress – Maglagay ng ice pack sa apektadong area para mabawasan ang pamamaga at sakit. Pero ‘wag direktang ilagay ang yelo sa balat — balutan mo muna ng tela bago gamitin.

1. Malusog na paggamit ng toilet – ‘Wag masyadong magtagal sa toilet at iwasang magbasa ng magazine o mag-scroll sa phone habang dumudumi. Go in, do your business, get out!

1. OTC creams at suppositories – May mga cream na available sa botika na nakakatulong maibsan ang sakit at pangangati. Yung mga may hydrocortisone ay effective para sa inflammation.

1. Fiber supplements – Kung hirap kang makakuha ng sapat na fiber sa diet mo, pwede kang gumamit ng psyllium husk o iba pang fiber supplement.

Medikal na Paggamot

Kung hindi effective ang home remedies at patuloy pa rin ang symptoms mo after 1 week, it’s time to see a doctor. May mga iba’t ibang treatment options na pwedeng i-recommend:

1. Rubber band ligation – Ito yung pinaka-common na procedure kung saan nilalagyan ng maliit na rubber band ang base ng hemorrhoid para maputol ang blood supply. After a few days, natutuyo at nalalaglag ang hemorrhoid. 

1. Sclerotherapy – Naglalagay ng special na solution sa loob ng hemorrhoid para mapaliit ito.

1. Hemorrhoidectomy – Surgical removal ng severe hemorrhoids. Ito ang pinaka-effective na permanent solution, lalo na sa mga malaking almoranas. 

1. Stapled hemorrhoidopexy – Mas modern na surgical procedure na nagtatanggal ng tissue na nagsu-supply ng dugo sa hemorrhoid. 

Tandaan na hindi lahat ng may almoranas ay kailangan ng surgery. Karamihan ay gumagaling with proper diet, lifestyle changes, at conservative treatments.